بازگشت حجاب به تلویزیون مراکش

چند دهه ممنو عیت/ ترجمه: حامد نعمت‎اللهی - کریستین بالمر

تنها چند روز پس از پیروزی اسلام‎خواهان در انتخابات مجلس مغرب (مراکش)، دو خبرنگار تلویزیون 2M، با حجاب بر صفحه تلویزیون این کشور ظاهر شدند.

برخی آن را تلاش مقامات برای سوار شدن بر موج اسلام‎گرایی تفسیر می‎کنند که پس از پیروزی حزب عدالت و توسعه (PJD) در انتخابات پارلمانی اخیر و کسب یک چهارم کرسی‎‎ها، به راه افتاده است.

با وجود این‌كه که قانون مکتوبی در شبکه‎‎های تلویزیونی مراکش وجود ندارد که مانع حضور زنان محجبه بر روی صفحات تلویزیون شود. اما در فرآیند جذب مجریان و خبرنگاران، به بهانه نداشتن شایستگی و معیار‎های موجود، زنان محجبه به خدمت گرفته نمی‎شدند.

مردم مراکش که منتظر شنیدن نتایج پایانی انتخابات مجلس بر روی شبکه 2M بودند، دو خبرنگار به نام‎‎های نادیه ليوبی از رباط و جلیله بانفتان از اقدیر (جنوب غربی مغرب) بر روی صفحه ظاهر شدند که هر دو محجبه بودند.

این در حالی‎ست که سمیرا سیتایل، مدیر شبکه 2M به خصومت با اسلام‎خواهان معروف است.

منابع رسانه‎ای مراکشی متعددی این سؤال را مطرح کردند که چرا رسانه رسمی منتظر ماند تا یک حزب اسلام‎خواه در انتخابات پیروز شود تا سیاست تبعیض‎آمیز خود را تغییر دهد؟

زنان محجبه سال‎ها در رسانه‎‎ها به حاشیه رانده شده و از گزارشگری یا اجرای برنامه‎‎ها منع می‎شدند.

تنها چند هفته پیش، «شبکه یک» بدون این‎که دلیل منطقی برای تصمیمش ارائه کند، مانع از شرکت خبرنگاران محجبه از حضور در یک کلاس آموزشی شده بودند.

به همین نحو، برخی از روزنامه‎‎ها و ایستگاه‎‎های رادیویی، زنان محجبه را استخدام نمی‎کنند.

هنگامی‎که درباره دلایل تبعیض علیه این زنان در رسانه‎‎ها سؤال می‎شود، بیشتر آن‎ها جواب می‎دهند که نمی‎خواهند با به خدمت‎گرفتن آن‎ها برچسب گرایش داشتن به مذهب و ایدئولوژی خاصی بخورند.

بسیاری از روزنامه‎نگاران شاخص همچون سمیه المغراوی و سعیده بن عایشه، مجبور شدند از صحنه اصلی رسانه‎‎ها عقب‎نشینی کنند یا این‎که کلا تغییر شغل دهند، زیرا تصمیم به محجبه شدن گرفته بودند.

المغراوی می‎گوید که پس از محجبه شدن، شاهد تغییر نحوه برخورد دیگران با خود بوده است. در ابتدا، وی را دیگر برای مأموریت‎‎های خارج از کشور نفرستاده و سپس دیگر به‎طور کل از وی خواستند مجری تلویزیون نباشد و به‎جای آن، کار‎های پشت صحنه انجام دهد.

در مصاحبه‎ای با روزنامه الاخبار، سمیه المعتصم (فعال حقوق بشر مراکشی)، نسبت به ممانعت از حضور زنان محجبه در تلویزیون ابراز نگرانی کرده بود.

المعتصم گفته بود: «تا امروز حتی یک مجری خبر محجبه در شبکه‎‎های مراکشی ندیده‎ایم و این مشکل بزرگی است. زیرا بسیاری از آن‎ها از لیاقت بسیار زیادی برخوردارند.»

وی می‎افزاید: «تبعیض آشکاری نسبت به زنان محجبه مراکشی در حوزه‎‎ها و بخش‎‎های مختلف وجود دارد. به همین دلیل آن‎ها از شانس بسیار کمتری در بازار کار نسبت به همتایان بی‎حجاب‎ برخوردارند.»

المعتصم خاطر نشان می‎کند: «مهارت و شایستگی، معیار‎های اصلی برای استخدام در مغرب نیست، بلکه آن‎ها به قیافه و نوع لباسی که زنان می‎پوشند، نگاه می‎کنند. حتی از مجریان تلویزیون خواسته می‎شود تا جذاب‎تر به‎نظر برسند. مسأله فوق به‎طور طبیعی نشان می‎دهد چرا هیچ مجری محجبه‌اي را به خدمت نمی‎گیرند.»

اسلام‎خواهان که پیش از این در محافل خصوصی از تلویزیون دولتی انتقاد می‎کردند، حالا این سؤال را می‎پرسند: آیا عصر تلویزیون مراکشی که پیش از این می‎شناختیم در حال پایان یافتن است؟ آیا بعد از این شاهد حضور زنان محجبه بر روی صفحات تلویزیون خواهیم بود؟

آن‎ها مقامات رسانه‎ای را متهم به «تقلید از غرب و لیبرال بودن بیش از حد» می‎کنند. آن‎ها معتقدند که پیروزی حزب عدالت و توسعه، آغاز عصر جدیدی را رقم خواهد زد. از طرف دیگر سایت لاکومه که به زبان عربی است، اقدام فوق را مورد تمسخر قرار داد.

سایت اطلاع‎رسانی Maghreb Emergent به زبان فرانسه، به نقل از لاکومه این سؤال را مطرح کرد که شاید بشود آن را «پیامی رسا» از طرف حکومت برای اسلام‎گرایان و حتی گروه‎‎هایی مانند «العدل و الاحسان» نامید که انتخابات را تحریم کرده بودند. وی اقدام فوق را جواب مناسبی به این مسأله نمی‎داند که قبل از آن‎که اسلام‎خواهان خود سکان را به‎دست بگیرند و محدودیت‎‎های فوق را لغو کرده، دولت بخواهد این کار را انجام دهد.

همچنین می‎افزاید با توجه به سابقه دشمنی 2M با اسلام‎خواهان به‎صورت کلی و PJD به‎صورت خاص، مخاطبین مراکشی حضور خبرنگاران محجبه را موفقیت بزرگی می‎دانند.

این در حقیقت عقب‎نشینی دیگری از طرف دولت در برابر حزب به حساب می‎آید که نویسنده مقاله آن را آغاز داستان جذابی از هم‎نشینی میان نظام پادشاهی و اسلام‎خواهان می‎داند که باید شاهد ماجرا‎های دیگری نیز در ادامه باشیم

نگاهی به توافقات اجلاس سران اتحادیه اروپا

انزوای انگلیس در اروپا

رهبران اتحادیه اروپا در زمینه «معاهده مالی» جدید برای خارج کردن منطقه یورو از بحران بدهی‎‎ها به تفاهم رسیدند. اما با عدم موافقت انگلستان در زمینه تن‎دادن به کنترل بخش مالی این کشور، در پیمان جدید با حضور 27 کشور، به اجماع نرسیدند. تصویب آن نیازمند به موافقت تک‎تک شرکت‎کنندگان بود.

نیک کلگ، معاون نخست‎وزیری انگلیس، که پیش از این در ظاهر از موضع دیوید کامرون دفاع کرده بود، در باطن اما از موضع‎گیری‎‎های کامرون در نشست سران اروپا درباره یورو خشمگین است. این منبع که نخواست نامش فاش شود افزود، حتی زمانی هم که کلگ از موضع دیوید کامرون در نشست مربوط به یورو دفاع می‎کرد، نمی‎توانست قبول کند که توافق حاصل شده به‎نفع انگلیس و اقتصاد این کشور خواهد بود.

این منبع نزدیک به معاون نخست‎وزیری انگلیس، نتایج نشست سران اروپا را یک شکست بزرگ برای منافع انگلیس توصیف کرد و افزود ادامه این وضعیت، انگلیس را در اروپا منزوی می‎کند و این برای انگلیس و آینده این کشور در اتحادیه اروپا اصلا خوب نیست.

مسائل کلیدی در تفاهم‎نامه اجلاس سران اروپا که در بروکسل تشکیل شده بود، بدین قرار بود:

رهبران اروپا اساس تفاهم را در «معاهده مالی» جدید و «هماهنگی قوی‎تر و مؤثرتر درباره سیاست‎گذاری‎‎های اقتصادی در حوزه‎‎هایی با منافع مشترک» دانستند.

بودجه کشور‎های منطقه یورو باید متوازن یا با موازنه مثبت باشد. این اصل باید به‎عنوان یک قانون به حساب بیاید و کسر بودجه ساختاری سالیانه نباید فراتر از 5/0 درصد تولید ناخالص ملی باشد.

این قانون به سیستم‎‎های قوانین ملی کشور‎های عضو منطقه یورو نیز تعمیم داده خواهد شد. آن‎ها نیز موظف به گزارش برنامه‎‎های خود برای بازگردادن بدهی ملی‎شان، پیش از تصویب آن‎ها هستند.

بلافاصله پس از این‎که بدهی کشوری از اعضای منطقه یورو، از سه سقف تعیین شده بدهی فراتر رفت، به‎طور اتوماتیک پیامد‎هایی از جمله تحریم‎‎هایی برای آن‎ها وجود خواهد داشت. مگر آن‎که تعداد قابل‎توجهی از کشور‎های یورو با آن مخالفت کنند.

«مکانیسم ثبات اروپایی» (ESM)، در نقش صندوق موقت نجات منطقه یورو، از ژوئیه 2012 آغاز به‎کار خواهد کرد. «ابزار ثبات مالی اروپا» (EFSF) که در حال حاضر بر پاست، تا آن زمان به‎کار خود ادامه خواهد داد. سقف کلی معین شده برای EFSF/ESM به میزان 500 میلیارد یورو تعیین شده که در مارس 2012 قابل تجدیدنظر است.

منطقه یورو و دیگر کشور‎های اتحادیه اروپا فرصت 10 روزه‎ای دارند برای اعلام نحوه مشارکت خود در تأمین مالی تا 200 میلیارد یورو و برای قرض دوجانبه به جهت مقابله با بحران‎‎های کنونی.

قوانین اخد رأی در ESM، به‎نحوی تغییر داده می‎شود که در زمان اضطراری امکان تصمیم‎گیری با اکثریت 85 درصدی امکان‎پذیر باشد. اما این تصمیم نیازمند تصویب توسط پارلمان فنلاند خواهد بود





تفاهم فرانسه - آلمان

پیش از اجلاس سران کشور‎های اروپایی در بروکسل (پایتخت بلژیک)، آنجلا مارکل (صدراعظم آلمان) و نیکولا سارکوزی (رییس‎جمهوری فرانسه)، خواستار پیمان جدید شده بودند که مقدمه‎ای برای بالا بردن استحکام بودجه‎ای منطقه یورو باشد و موارد زیر را در برگیرد:

قوانین جدید بودجه

تحریم اتوماتیک علیه کشور‎هایی که سقف کسری بودجه 3 درصد از تولید ناخالص ملی را رعایت نکنند. «قانون طلایی» برای مجبور کردن کشور‎های منطقه یورو به افزودن بندی در قانون اساسی‎شان در زمینه ایجاد توازن در بودجه‎‎های خود.



محافظت از وثیقه

فرانسه و آلمان توافق کردند صندوق جدید منطقه یورو - مکانیسم ثبات اروپا (ESM) - دیگر از سرمایه‎گذاران خصوصی نخواهد خواست تا مانند یونان، در برنامه‎‎های نجات از ضرر و زیان خود چشم‎پوشی کنند.



رأی اکثریت

تصمیم‎‎ها در ESM به‎جای این‎که با رأی مثبت تک‎تک اعضا امکان‎پذیر باشد، با 85 درصد به تصویب می‎رسد. دلیل چنین تصمیمی مقابله با مواردی مانند جریان اخیر است که مخالفت تنها یک کشور (اسلواکی) مانع از اجرایی شدن یکی از تصمیمات منطقه یورو شد.



اجلاس ماهیانه رشد اقتصادی

با توجه به حرکت منطقه یورو به‎سمت بحران اقتصادی، رهبران کشور‎های فوق تصمیم گرفتند به‎صورت ماهیانه جلساتی را برگزار کنند. این اجلاس تا زمانی‎که بحران را پشت سر بگذارند، ادامه یافته و راه‎‎های افزایش رشد اقتصادی، اصلاح بازار کار و روش‎‎های تأمین اجتماعی در آن به بحث گذاشته خواهد شد.



بانک مرکزی اروپا

مرکل و سارکوزی مجددا بر تفاهم صورت گرفته در ماه نوامبر در شهر استراسبورگ صحه گذاشتند و اعتماد خود را نسبت به بانک مرکزی اروپا اعلام کردند. آن‎ها همچنین گفتند با گام‎‎های مدیریت بحرانی که اتخاذ شده، مخالفتی نخواهند کرد.



اوراق قرضه منطقه یورو

عرضه اوراق قرضه اروپایی مخصوص یک کشور رد شد. زیرا در بلندمدت راه‎حل مناسب محسوب نمی‎شود و برای فرانسه و آلمان خریدن بدهی کشور‎ها بدون داشتن هرگونه کنترل بر شرایط مسأله فوق، کار «احمقانه‎ای» است.

گفت‎وگوي اختصاصی با ژنرال هاشم جابر مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه بیروت

حضور نصرالله نشانه شجاعت بسیار بالای اوست

در روز عاشورا، عزاداران حسینی در شهر بیروت خود را آماده شنیدن سخنرانی سید حسن نصرالله از طریق ویدیو کنفرانس در ورزشگاه الرایه كرده بودند. در این حین به‎طور ناگهانی دبیر کل حزب‎الله شخصا در جمع آن‎ها حاضر شد و در حالی‎که هواپیما‎های اسراییلی در آسمان شهر در حال پرواز بودند، به ابراز احساسات مردم پاسخ گفت و چند دقیقه‎ای برای آن‎ها به صحبت پرداخت. به این دلیل گفت‎وگویی اختصاصی با دکتر هشام جابر، ژنرال سابق ارتش لبنان و مدیر کنونی مرکز مطالعات خاورمیانه بیروت انجام دادیم.

حضور ایشان برای اولین‎بار، پس از سه سال غیبت، از چه میزان اهمیتی برخوردار بود؟ آیا حاوی پیام خاصی بود؟

هیچ شکی نیست که حضور سیدحسن نصرالله در انظار عمومی، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود و نشان از شجاعت بسیار بالای وی داشت. پیامی که وی فرستاد در وهله اول به اسراییل بود. این‎که با وجود باخبر بودن از تهدیدات علیه خود، هر زمان که صلاح بداند، شخصا به میان مردم و هوادارانش می‎آید. همچنین پیامی به آن‎ها بود که مدام به‎دلیل مخفی شدن نصرالله از او خرده می‎گرفتند و حتی مدعی بودند او در کشور عربی دیگری ساکن است.

با وجود خطر زیاد، وی از آرامش خاصی برخوردار بود. چرا؟

دلایل متعددی برای آرامش وی وجود داشت که اگر بخواهیم به‎صورت خلاصه و تیتروار آن‎ها را ذکر کنیم، از این قرار است:

- اعتماد به نفس؛

- اعتماد به سیستم امنیتی حزب‎الله؛

- وی مطلع بود انجام هرگونه عملیات نظامی زمان‎بر است؛

- احتمالا وی معتقد بوده که با توجه به حضور صد‎ها هزار نفر، اسراییل عمل احمقانه‎ای مرتکب نخواهد شد. زیرا چنین اقدامی آن‎هم در روز عاشورا، منطقه را به آتش می‎کشاند.

آیا دلیل خاص داخلی یا خارجی برای زمان‎بندی این حضور می‎بینید؟

بله؛ شرایط منطقه، رویداد‎های سوریه و موقعیت حزب‎الله را می‎توانیم نام ببریم

گزيده

دشمن شماره یک ایران، وزیر خارجه آمریکا؟

نئوت گینگریچ اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات ریاست‎جمهوری، جان بولتون سفیر سابق آمریکا را به‎عنوان وزیر خارجه معرفی خواهد کرد. روزنامه آمریکایی «آتلانتا جورنال کانستیتوشن» گزارش داد، در برنامه‎ای که با میزبانی «اتحاد جمهوری‎خواهان یهودی» برگزار شد، این پیشنهاد با استقبال حاضرین مواجه شد. بولتون در زمان ریاست‎جمهوری جرج بوش پسر، به‎مدت بیش از یک سال سفیر آمریکا در سازمان ملل بود، ولی موفق به اخذ رأی‎اعتماد مجلس سنا برای این جایگاه نشد. وی که یکی از نومحافظه‎کاران تندرو محسوب می‎شود، به‎دلیل سخنان جنگ‎طلبانه خود علیه ایران، به‎طور مداوم در شبکه فاکس‎نیوز حاضر می‎شود.



شایعه بیماری اردوغان

به نوشته روزنامه آکشام ترکیه، موج شایعاتی که مبنی بر ابتلای نخست‎وزیر ترکیه به بیماری سرطان منتشر شده، او را وادار کرد که برای مدت یک و نیم ساعت به‎همراه دخترش از منزل بیرون بیاید و در محل کار خود، در دفتر نخست‎وزیری حضور یابد.

با وجود آن‎که وزیر بهداشت ترکیه در چند کنفرانس مطبوعاتی، ابتلای رجب طیب اردوغان به سرطان را تکذیب کرده و آن را یک شایعه واهی خواند، اما یادداشت سردبیر مجله سیاسی اشپیگل آلمان، بر شدت این شایعات افزود. اشپیگل نوشته است با مرگ اردوغان، نه‎تنها حزب عدالت و توسعه بلکه همه ترکیه دچار بحران خواهد شد.



پاکستان: پهباد‎‎های آمریکا را می‎زنیم

یکی از مقامات ارشد نظامی پاکستان در مصاحبه با NBC News گفت طبق دستورات جدید، اگر هواپیما‎‎های بدون سرنشین آمریکایی وارد فضای این کشور بشود، آن‎‎ها را خواهند زد. وی همچنین افزود: «طبق سیاست جدید دفاعی پاکستان، هر جسمی که وارد فضای هوایی کشور شود، از جمله پهباد‎‎های آمریکایی، به‎عنوان متخاصم شناخته شده و ساقط خواهند شد.» این تغییر سیاست، تنها چند هفته پس از آن رخ می‎دهد که در حمله خونین ناتو به یکی از ایستگاه‎‎‎های بازرسی نظامی پاکستانی، 24 سرباز کشته شدند. ناتو آن را «تصادفی» نامیده با این وجود، خشم شدید پاکستانی‎‎‎ها به‎خاطر این کار برانگیخته شده و خواستار تخلیه ارتش آمریکا از خاک پاکستان شده‎اند.



بانکداران، دیکتاتور‎‎های غرب هستند

رابرت فیسک، خبرنگار مشهور روزنامه ایندپندنت در بیروت، در مطلبی اطلاق «بهار عربی» به «بیداری عربی/ اسلامی که تمام خاورمیانه را تکان داده است»، توهین‎آمیز دانست و اشاره کرد که موازی‎سازی آن‎‎ها با اعتراضات در آمریکا، کانادا، انگلیس، اسپانیا و یونان، امری بی‎اساس است. فیسک تنها مشابهت این رویدادها را این‎طور شرح می‎دهد: «انقلاب‎‎‎های منطقه با هدف بازگشت شرافت و نفی دیکتاتور‎‎های محلی صورت گرفته، دیکتاتورهایی که کشور را ملک شخصی خود می‎پنداشتند. جنبش اعتراضی در غرب نیز علیه تجارت‎خانه‎‎‎های بزرگ و علیه دولت بود. معادل دیکتاتور‎‎ها نیز بانک‎‎‎ها هستند. وی انتخابات‎‎‎هایی را که باعث قدرت‎گیری مؤسسات مالی شده‎اند، به همان میزان انتخابات فرمایشی فاسد دانسته است»