نگاهی به بیانات رهبرمعظم انقلاب در مورد «مفاسد اقتصادی»

نباید در این راه دچار غفلت شویم/ محمد نائينيان

از صدور فرمان مهم و تاریخی هشت ماده‎ای رهبر معظم انقلاب خطاب به سران سه‎قوه، برای مبارزه با مفاسد اقتصادی، بیش از 10 سال می‎‎گذرد. حضرت آیت‎الله خامنه‎ای در فرمان هشت ماده‎‎ای به سران قوا که دهم اردیبهشت ماه 1380 منتشر شد صراحتا بر لزوم مبارزه جدی با مفاسد اقتصادی تأکید کردند و فرمودند جمهوری اسلامی که جز خدمت به مردم و افراشتن پرچم عدالت اسلامی، هدف و فلسفه‎ای ندارد، نباید در این راه دچار غفلت شود؛ از آن زمان تا یازدهم مهرماه 90 که رهبری انقلاب پس از ماجرای سوءاستفاده مالی اخیر، خواستار برخورد جدی قوه قضاییه با مفسدین اقتصادی شدند، ایشان بار‎ها در مقاطع مختلف و دیدار با قشر‎های مختلف جامعه، بر مبارزه جدی با مفاسد اقتصادی تأکید داشته‎اند. بررسی بیانات رهبر معظم انقلاب درخصوص لزوم مبارزه با مفاسد اقتصادی در 10 سال گذشته نشان می‎‎دهد که این مسأله از دغدغه‎‎های همیشگی ایشان بوده، به‎طوری‎که در آخرین بیانات خود در این زمینه هم تأکید کرده‎اند که اگر به این توصیه‎‎ها عمل می‎‎شد، هیچ‎گاه دچار چنین حوادثی، همچون فساد بانکی اخیر، نمی‎‎شدیم.



مبارزه‎ با مفاسد اقتصادی، کمتر از میدان جهاد با دشمن مهاجم مسلح نیست

میدان مبارزه با مفاسد اقتصادی، کمتر از میدان جهاد با دشمن مهاجم مسلح نیست. اتفاقا این کار، ظریف‎تر هم هست؛ چون دشمن مسلح را همه می‎‎بینند، می‎‎شناسند و دشمنی او را قبول می‎‎کنند؛ اما دشمنان مفسد را - چه در زمینه مسائل اقتصادی و چه زمینه‎‎های فرهنگی و غیره - نمی‎‎شناسند، و دشمنی‎شان را تصدیق نمی‎‎کنند، و ای‎بسا از آن‎ها حمایت هم می‎‎کنند. این‎ها ضررشان مانند ضرر موریانه است. ظاهر بنا، سالم؛ اما باطن به‎تدریج رو به پوسیدگی است. کاری که این‎ها می‎‎کنند، این است. لذا واقعا کارتان یک جهاد است.

26/10/1380



مبارزه با مفاسد اقتصادی از اولین خطوط برنامه امیرالمؤمنین است

به برکت نام امیرالمؤمنین در این کشور، فعالیت‎هایی در جهت نزدیک شدن به همان الگوی درخشان انجام گرفت. یک نمونه آن، همین مبارزه با مفاسد اقتصادی است. از اطراف و اکناف دنیا بلندگو‎های تبلیغاتی با کمال تعجب نسبت به این جهتگیری نظام جمهوری اسلامی حساسیت نشان دادند و با عصبانیت خود، برای ما بیش از پیش روشن و ثابت کردند که این حرکت، حرکت درستی است. مبارزه با مفاسد اقتصادی و گرایش به‎سمت بی‎بندوباری در امور مالی و مسائل بیت‎المال، از جمله اولین خطوط برنامه امیرالمؤمنین بوده است. ما در نظام جمهوری اسلامی باید افتخار کنیم که این راه را دنبال می‎‎کنیم.

حرم امام رضا (علیه‎السلام)، 12/12/1380



دلیل سلامت نظام

بعضی می‎‎گویند شما که می‎‎گویید مبارزه با فساد اقتصادی، معنایش این است که مدیران و مسئولان زحمتکش نظام، مورد اتهام قرار گیرند! نه؛ این غلط است. اگر فساد در بین دستگاه‎های مختلف جایگزین شود، اصلا اسم مبارزه و فکر مبارزه مطرح نخواهد شد. مبارزه، با آن، پدیده‎ای است که به‎صورت عارضی و تحمیلی، بر نظام وارد می‎‎شود. دلیل سلامت نظام همین است که وقتی مبارزه با مفاسد اقتصادی آغاز می‎‎شود، مسئولان طراز اول و مدیران میانی نظام، با شور و شوق حقیقی وارد این میدان می‎‎شوند.

حرم امام رضا (علیه‎السلام)، 12/12/1380



دشمنان نظام مبارزه با فساد را حمل می‎‎کنند بر این‎که جامعه فاسد شده است!

هر رودخانه تمیز سالمی هم ممکن است چند جریان آلوده از این طرف و آن طرف واردش شوند. ما می‎‎خواهیم جلو این را بگیریم. مدیران ارشد و مسئولان پیکره اصلی نظام، مثل آحاد مردم، از مبارزه با فساد خوشحال می‎‎شوند. دشمنان این ملت و کسانی‎که می‎‎خواهند ما این مبارزه را نکنیم تا فساد در جامعه جایگیر شود، مبارزه با فساد را حمل می‎‎کنند بر این‎که جامعه فاسد شده است! نخیر؛ ما در دستگاه نظام اسلامی و جمهوری اسلامی با چیز‎هایی مبارزه می‎‎کنیم که در بسیاری از نظام‎های جهانی، امروز به‎صورت یک عرف و کار رایج درآمده است؛ فساد در آن‎جا نهادینه شده است. مبارزه با فساد، یک حرکت و رفتار علوی است و قاطعیت علوی را لازم دارد.

حرم امام رضا (علیه‎السلام)، 12/12/1380



برخورد با مفاسد اقتصادی برای نظام اهمیت حیاتی دارد

یک سال پیش بود که ما مبارزه با مفاسد اقتصادی را عرض کردیم و دستگاه‎ها را ترغیب نمودیم که در این مبارزه جدی باشند. اهتمام به این کار به‎خاطر آن است که مفاسد اقتصادی، جریان آلوده‎ای است که اگر [از آن] جلوگیری و با آن مبارزه نشود، کل فضا را آلوده خواهد کرد. بحث یک جرم منفرد و تک افتاده نیست؛ برخورد با مفاسد اقتصادی برای نظام اهمیت حیاتی دارد. البته در آن نامه‎ای که به رؤسای محترم سه قوه نوشتم، عرض کردم مراقب باشید تخلفات مدیریتی را که غالبا به اشتباه بر می‎‎گردد، با جرائمی که کسی از روی عمد مرتکب می‎‎شود، مخلوط نکنید.

دیدار رییس، معاونان و کارکنان قوه قضاییه، در آستانه سال‎روز هفتم تیر، 05/04/1381



فعالیت‎‎ها کمتر از آن حدی است که بنده را خشنود و راضی کند

آیا اقدامات قوای سه‎گانه در مورد پیام هشت ماده‎ای حضرت‎عالی در خصوص مبارزه با مفاسد اقتصادی راضی‎کننده است؟ لطفا نظر خود را بیان بفرمایید. من خصوصی به شما عرض می‎‎کنم: نه! واقعا من از آن‎چه اتفاق افتاده، راضی باشم؟ نه، کمتر از آن حدی است که بنده را خشنود و راضی کند؛ اما انصافا تلاش کردند. در جلسه‎ای که اخیرا با مسئولان قوای سه‎گانه داشتیم، به آن‎ها گفتم دو سال گذشت. قوه قضاییه و قوه مجریه گزارش فعالیت‎های خود را آوردند. حجم فعالیت‎ها خوب است - در این نمی‎‎شود تردیدی داشت - ستادی هم تشکیل داده‎اند که نسبتا فعال است؛ لیکن آن مقداری که بنده را راضی کند، نیست.

جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، 22/02/1382



با جنجال مخالفم

این‎که بگویید با کسانی‎که دچار فساد شده‎اند، برخورد قاطع نمی‎‎شود، این را قبول ندارم؛ نه، برخورد می‎‎شود. این‎که بگویید با کسانی‎که قاطع برخورد نمی‎‎کنند، چرا برخورد نمی‎‎شود، جواب این است که با کسانی‎که قاطع برخورد نمی‎‎کنند، چگونه برخورد کنیم؟ برخورد لازم همین است که تذکر و هشدار بدهیم و به آن‎ها بگوییم؛ اما شفافیت لازم در این مورد برای مردم صورت نمی‎‎گیرد. یک وقت این انتظار وجود دارد که مرتب اعلامیه داده شود و بگویند فلان کس را گرفتیم، پدر فلان کس را درآوردیم، فلان کس این فساد را کرده؛ این درست نیست و برخلاف سیاست اعلام شده ماست؛ ما گفتیم اصلا نگویید. در مواردی هم که اعلام و جنجال شد، بنده با آن وضعیت موافق نبودم. این تصمیم را بر اساس محاسبه گرفتیم و این محاسبه هم حکیمانه است و بر این اساس نیست که چیزی لاپوشی و پنهان نگه داشته شود؛ ابدا. بنده نمی‎‎خواهم ملاحظه کسی را بکنم؛ منتها فکر نمی‎‎کنم تا چیزی قطعی و اثبات نشده، بزرگ بودن و اهمیتش ثابت نشده، محاکمه نشده و روی آن قضاوتی نیست، باید سر زبان‎ها بیفتد و مطرح شود.

جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید

بهشتی، 22/02/1382

اگر از افراد زیر نظرم مفاسد اقتصادی ببینم، بدون تردید با او مماشات نمی‎‎کنم

اگر من کسی را منصوب کرده باشم و بعد در او عیبی از قبیل همین مفاسد اقتصادی ببینم، بدون تردید با او مماشات نمی‎‎کنم و او را کنار می‎‎گذارم - مثل نمایندگی‎هایی که هستند و بعضی سمت‎های معروف - منتها معلوم نیست آن‎چه درباره آن شخص گفته شده، حقیقت داشته باشد. نسبت به برخی افراد حرف‎هایی می‎‎زنند که من هم آن حرف‎ها را شنیده‎ام و از نزدیک می‎‎دانم که خلاف است و درست نیست؛ ممکن است این هم از آن قبیل باشد. به‎هرحال بنده فساد را در کسی که با حکم من منصوب شده و می‎‎توانم او را از آن کار برکنار کنم، تحمل نمی‎‎کنم؛ اما این‎که «اگر رهبری لازم می‎‎دانست، به آن‎ها تذکر می‎‎داد» بله، آن‎جایی که جای تذکر است، تذکر می‎‎دهم؛ اما تذکر به شخص چیزی نیست که از تلویزیون پخش شود. آن مقدار که شما می‎‎بینید بنده در سخنرانی‎ها، نماز جمعه و در دیدار با هیأت دولت تذکر می‎‎دهم و نصیحت می‎‎کنم - که در خبر‎ها پخش می‎‎شود - چند برابرش را گاهی با زبان‎های بسیار تلخ، در جلسات خصوصی به مسئولان می‎‎گویم؛ لیکن بنا نیست که هرچه به مسئولان تذکر می‎‎دهیم و می‎‎گوییم یا تلخی نشان می‎‎دهیم، حتما پخش شود تا مردم مطلع شوند. هدف این است که آن شخص راهنمایی شود، که خیلی از اوقات اثر می‎‎کند و گاهی هم اثر نمی‎‎کند و بعد می‎‎بینید آن شخص می‎‎رود.

جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، 22/02/1382



ریشه‎کنی فساد، بسترساز رقابت سالم اقتصادی است

اگر مبارزه با مفاسد اقتصادی به همان صورتی‎که بنده گفتم، با همان جدیت انجام بگیرد، کمک بسیار مهمی به همین فعالیت اقتصادی و نشاط سالم اقتصادی خواهد کرد. این دو تا مکمل همند. همان چند سال پیش که بنده اول‎بار راجع به مفاسد اقتصادی صحبت کردم، بعضی از مسئولان در ذهن‎شان این بود که ممکن است مشکلاتی ایجاد کند. من گفتم نه، آن کسانی‎که می‎‎خواهند فعالیت سالم اقتصادی داشته باشند، خوشحال می‎‎شوند از این‎که یک عده کلاش و قلاش و کلاه‎بردار و پشت‎هم‎انداز و قانون‎شکن در میدان نباشند، راه‎ها را نبندند، این‎ها را بدنام نکنند. ما این دو تا را نه فقط با همدیگر منافی نمی‎‎دانیم، بلکه بنده این‎ها را مکمل هم می‎‎دانم؛ معتقدم که مبارزه با فساد و ریشه‎کنی فساد، بسترساز رقابت سالم اقتصادی است و کمک به همین سیاست‎های اصل 44 است که ابلاغ کردیم.

دیدار مسئولان اقتصادی و دست‎‎اندرکاران اجرای اصل 44 قانون اساسی‎‎، 30/11/1385



دوری از جنجال و هیاهو در پرونده‎‎های مفاسد اقتصادی

بنده در پرونده‎‎های مفاسد اقتصادی معتقد به جنجال و هیاهو نیستم، لیکن معتقد به سرعت و قاطعیت در کار هستم. سرعت غیر از عجله است؛ سرعت عمل با شتاب‎زدگی و عجله تفاوت می‎کند. این پرونده‎هایی که مورد توجه مردم است بالخصوص و در عموم پرونده‎ها، مسأله اطاله دادرسی بایستی مورد توجه قرار بگیرد. البته در گزارش‎هایی که داده شده، خوشبختانه این هم هست که از طول مدت گردش‎کار پرونده مقداری کم شده است، لیکن این با آن‎چه که «باید» مقایسه شود، نه با آن‎چه که «بوده»، تا ببینیم ما در کجا هستیم و چقدر دیگر باید کار کنیم تا بتوانیم به آن نقطه مطلوب برسیم.

دیدار مسئولان قضایی کشور، 5/4/1387



مفاسد اقتصادی مانند یک بیماری واگیردار است!

مفاسد اقتصادی را صرفا به‎عنوان یک کار خلاف نباید در کشور در نظر گرفت. این کار اگر چنان‎چه دنبال نشود، تعقیب نشود، ریشه‎یابی نشود، قوای مختلف کشور دست به دست هم ندهند برای خشک کردن ریشه این کار، ضربه و خطرش برای کشور بسیار کلان و عظیم خواهد بود. مفاسد اقتصادی، مفاسد فرهنگی را هم با خود می‎‎آورد، مفاسد اخلاقی را هم می‎‎آورد. وجود و رواج مفاسد اقتصادی یکی از بزرگ‎ترین خطرهایش این است که عناصر خوب دستگاه‎ها را متزلزل می‎کند، زیر پای آن‎ها را سست می‎کند. بسیاری از این موارد و قضایای مفاسد اقتصادی که به‎طور مشخص گزارش شده و برای ما گفته شده است، به این ترتیب بوده است که آن مفسد اقتصادی برای پیشبرد کار خود لازم دانسته در داخل فلان دستگاه نفوذ کند و تعدادی از عناصری را که در آن‎جا کار می‎کنند، با خودش همراه کند. این یکی از بزرگ‎ترین خطرات مفاسد اقتصادی است. مفاسد اقتصادی در جامعه سرمایه‎گذاری‎‎های درست و سالم را معوق می‎کند... مفاسد اقتصادی مانع فعالیت اقتصادی سالم است، نومید‎کننده عناصر مؤمنی است که می‎خواهند فعالیت اقتصادی خوب داشته باشند، یک بلاست، یک بیماری عظیم است؛ مثل وبایی که در جامعه می‎‎آید، مثل بیماری‎‎های واگیری است که تا می‎‎آید، همه دستگاه‎ها - قوه مجریه، قوه مقننه، قوه قضاییه - به حرکت می‎‎افتند که جلویش را بگیرند.

دیدار مسئولان قضایی کشور، 5/4/1387

یادآوری فرمان هشت ماده‎ای مبارزه با مفاسد اقتصادی

این نامه ما، مطالبه ما، مال سال 1380 است؛ تاریخش آن وقت است، اما همیشه تاریخ روز دارد. امروز هم اگر واقعیت جامعه را بخواهید، همان مطالبه، همان حرف‎ها، امروز از طرف ما نسبت به مسئولین قوای سه‎گانه وجود دارد، که باید انجام دهند. این را دست کم نباید گرفت. و بدتر از هر چیز این است که در داخل دستگاه‎های مسئول، خدای نخواسته این عوامل مفسد بتوانند نفوذ کنند و آدم‎هایی را به رنگ خودشان در بیاورند یا همکار با خودشان کنند، که این از آن چیز‎های بسیار مهم و فاجعه‎آمیز است که باید با قاطعیت و قدرت با آن - از هر نوعش - روبه‎رو شد و با آن برخورد کرد.

دیدار مسئولان قضایی کشور، 5/4/1387



مبارزه با فساد، مدیرانی معتقد می‎‎خواهد

یکی از مصداق‎های عدالت، مبارزه با فساد مالی و اقتصادی است که بایستی جدی گرفته شود. من سال‎ها پیش هم این را گفته‎ام، بار‎ها هم تأکید کرده‎ام، تلاش‎های خوبی هم انجام گرفته است و دارد انجام می‎گیرد؛ اما مبارزه با فساد، کار دشواری است؛ کاری است که انسان، مخالف پیدا می‎کند. شایعه درست می‎کنند، دروغ می‎گویند و آن کسی که در این میدان جلوتر از دیگران حرکت کند، بیشتر از همه مورد تهاجم قرار می‎گیرد. این مبارزه هم لازم است و باید انجام بگیرد. خوب، کسانی‎که بخواهند این کار‎های بزرگ را چه در زمینه پیشرفت، چه در زمینه عدالت انجام دهند، باید مدیرانی باشند که به این چیز‎ها معتقد باشند؛ حقیقتا عقیده داشته باشند که باید عدالت برقرار شود، باید با فساد مبارزه شود. مدیران معتقد و مؤمن به این مبانی که دارای شجاعت باشند، دارای اخلاص باشند، دارای تدبیر و عزم راسخ باشند، قطعا می‎توانند این مقاصد و این اغراض عالی الهی را تحقق ببخشند. این مطلب اولی که لازم بود عرض کنم.

حرم امام رضا (علیه‎السلام)، 01/01/1388



مبارزه با مفاسد اقتصادی یک رکن اساسی کار است

همیشه در کنار فعالیت‎های سالم، فعالیت‎های ناسالم هم وجود دارد. بنده چند سال است که روی مفاسد اقتصادی تأکید می‎کنم. آن وقتی که من این مسأله را مطرح کردم، یک عده‎ای به ما مراجعه می‎کردند که آقا شما روی مسأله مفاسد اقتصادی این‎قدر تکیه می‎کنید، ممکن است فعالان اقتصادی ما را از ورود در عرصه فعالیت اقتصادی بترساند. من گفتم به‎عکس، آن‎ها را تشویق می‎کند. اگر فعال اقتصادی که می‎خواهد نان حلال در بیاورد و کار حلال و مطابق وجدان و شرع انجام بدهد، بداند که دستگاه با افراد متخلف برخورد می‎کند، او بیشتر تشویق می‎شود. ما با مفسد مخالفیم، با ایجاد‎کننده مفسده مخالفیم، با سوءاستفاده‎کننده مخالفیم. فعال اقتصادی که با وجود خودش، با فکرش، با پولش، با سرمایه‎گذاری‎اش، با کارآفرینی‎اش دارد به کشور کمک می‎کند، باید مورد تشویق و تقدیر قرار بگیرد، و می‎گیرد. بنابراین مبارزه با مفاسد اقتصادی حتما یک رکن اساسی کار است که بایستی انجام بگیرد.

دیدار فعالان بخش‎‎های اقتصادی‎ کشور، 26/5/1390



اگر به توصیه‎‎ها عمل می‎‎شد، هیچ‎گاه دچار چنین حوادثی نمی‎‎شدیم

اگرچه مسئولان از مقابله با فساد اقتصادی استقبال کردند، اما اگر به این توصیه‎‎ها عمل می‎‎شد، هیچ‎گاه دچار چنین حوادثی همچون فساد بانکی اخیر نمی‎‎شدیم. وقوع چنین مسائلی، ذهن و دل مردم را مشغول، و دل بسیاری را نیز می‎‎شکند و آیا این سزاوار است که به‎خاطر عمل نکردن مسئولان، مردم به سبب این حوادث ناراحت شوند و حتی برخی امید خود را از دست بدهند. از همان سال‎‎های قبل بار‎ها گفته شد که نباید بگذاریم فساد ریشه‎دار شود زیرا با گذشت زمان، ریشه‎کنی آن بسیار مشکل می‎‎شود و سرمایه‎گذار پاک‎دامن و صادق را نیز مأیوس می‎‎کند، اما متأسفانه عمل نشد. البته عده‎ای می‎‎خواهند از این ماجرا برای زیر سؤال بردن مسئولان استفاده کنند، در حالی‎که مسئولان در دولت، مجلس و قوه قضاییه مشغول انجام وظیفه خود هستند. رسانه‎‎ها بیش از این نباید به جنجال و هیاهو درباره این ماجرا ادامه دهند، بلکه باید به مسئولان اجازه دهند تا عاقلانه، مدبرانه، قوی و با دقت قضایا را پیگیری و بررسی کنند. رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: ادامه هیاهو و جنجال، به‎خصوص اگر عده‎ای به‎دنبال استفاده‎‎های دیگر از این مسائل باشند، به صلاح نیست و همه باید مراقب باشند. مردم بدانند که مسئولان، این ماجرا را تا آخر پیگیری خواهند کرد و دست‎‎های خائن قطع خواهد شد.

دستگاه قضایی نباید به افراد بدکاره، خرابکار و مفسد ترحم کند

دیدار کارگزاران حج با رهبر معظم انقلاب، 11/7/1390