چند کتاب برای بازخوانی عاشورا/ طاهره حبيبي

قیام امام حسین

دکتر سید جعفر شهیدی

دفتر نشر فرهنگ اسلامی

کتبی که به روایت تاریخی عاشورا بپردازند، بسیارند. اما مهمترین ویژگی اثر استاد شهیدی این است که علاوه‎بر محققانه بودن، مختصر است و به زبان ساده و شیوایی نوشته شده است.

بخشی از کتاب:

... اکثریت کامل مردم سال شصت‎ویکم هجری را کسانی تشکیل می‎‎دادند که در عهد عثمان به دنیا آمده و در پایان دوره علی به رشد رسیده و در دوره معاویه وارد اجتماع شده بودند. اینان از طرز رسیدن معاویه به زمامداری خاطره مبهمی در ذهن داشتند و آن‎چه خود شاهد آن بودند، به حکومت رسیدن یزید بود. برای این مردم شاید تا حدی طبیعی به‎نظر می‎‎رسید که هر مخالفتی با یزید را به حساب برهم زدن نظم اجتماعی بگذارند.



لهوف علی قتلی الطفوف (آه سوزان بر مزار شهیدان)

سید بن طاووس

سید بن طاووس یکی از اعلام امامیه در قرن هفتم بود و بی‎جا نیست اگر بگوییم کتابی که او در گزارش وقایع عاشورا نوشت، امروزه در صدر مقاتل قرار گرفته است.

بخشی از کتاب:

خطبه خواندن زینب

بشیر بن خزیم اسدی گوید: بر زینب دختر علی نگریستم؛ به خدا سوگند زنی سخن‎وارتر از او ندیدم، گویا کلمات از زبان علی فرو می‎‎ریخت. با دست به‎سوی مردم اشاره کرد که خاموش شوید! از این اشاره نفس‎‎ها به سینه‎‎ها بازگشت و زنگ‎‎های شتران از صدا افتاد. پس از آن ایراد خطبه کرد...

کتاب آه

بازخوانی نفس المهموم حاج شیخ عباس قمی

ویرایش یاسین حجازی

انتشارات حکمت

مقتلی که شیخ عباس قمی نوشت، به جزییات بیشتری اشاره می‎‎کند. ویرایش اخیری که از این کتاب شده است، آن را به قطعاتی کوتاه تبدیل کرده که به مجموعه‎ای از داستان‎‎های خیلی کوتاه پهلو می‎‎زند.

بخشی از کتاب:

قاسم مجاشعی گفت:

اسب سواری دیدم زیبا روی - از همه مردم زیباتر - و سر عباس ابن علی را در کوفه جلو سینه اسب خویش آویخته بود.

باز دیدمش: روی سیاه شده مانند قیر، و خود می‎‎گفت: «هیچ شب بر من نمی‎‎گذرد، مگر دو تن بازو و بغل مرا می‎‎گیرند و کشان کشان سوی آتش می‎‎برند و در آن می‎‎افکنند.»

و به بدتر حالی بمرد.



امام حسین (علیه‎السلام)، شهید فرهنگ پیشرو انسانیت

علامه محمد تقی جعفری

تهران، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری

درس‎هایی که می‎‎توان از فعل و قول حسین (علیه‎السلام) فراگرفت، بسیار فراوان‎تر از آن است که در یکی دو کتاب جمع شود. اما آن‎چه علامه جعفری برای گفتن دارند، تأملاتی است درباره باطن حرکت امام که با بارقه‎‎های گاه و بی‎گاه ذوق، آراسته‎تر و خواندنی‎تر می‎‎شود. بخش اول کتاب، به قلم ایشان نوشته شده و روشن می‎‎کند که چگونه حرکت امام حسین، معنا و مصداق انسانیت را تعالی می‎‎بخشد. اما بخش دوم که سخنرانی‎‎های ایشان است، به بیان نکات و لطایفی پیرامون آن انسان کامل می‎‎پردازد.

بخشی از کتاب:

با دقت کاملی در سرگذشتی که داشته‎ایم، ظلم با کمال شیوعی که در تاریخ داشته، نتایج خود را نشان داده است. ولی نیروی فعال زندگی به‎قدری قوی است که بشر به‎روی خود نمی‎‎آورد که این آفت و نتایج سوء و عواقب وخیم از کجاست. گاهی می‎‎گوید علل محاسبه نشده بود. گاهی می‎‎گوید حوادث کذایی بود و می‎‎خواهد درست کند. در صورتی‎که اگر دقت کند، نتایج ظلم و ستم است که انسان‎‎ها در برهه‎ای از تاریخ مرتکب شده‎اند... بشر در تحقیق و تحلیل سقوط تمدن‎‎ها و فرهنگ‎‎ها خیلی سخن می‎‎گوید که مثلا آن تمدن چرا ساقط شد و رو به زوال رفت؟ ... غالبا مسائلی را براي تفسیر پیش می‎‎آورند، اما با ظلم کاری ندارند. کمی دقت کنید:

«و مردم آن شهر‎ها را چون بیدادگری کردند، هلاک کردیم.» سوره کهف، آیه 59



الخصائص الحسینیه

آیت‎الله حاج شیخ جعفر شوشتری

مؤلف کتاب که دانشمندی وارسته بود نقل می‎‎کند هربار برای سخنرانی و وعظ به منبر می‎‎رفته، مردم از او در خواست روضه می‎‎کردند. اما او توانایی چندانی برای این کار نداشته و تنها بخش‎‎هایی از کتب را با صدای بلند می‎‎خوانده است. این کتاب را بعد از مکاشفه‎ای که برایش رخ می‎‎دهد می‎‎نویسد و روضه‎‎هایی که از آن پس از برمی‎خوانده، جزو زیباترین و تأثیربرانگیزترین روضه‎‎ها می‎‎شود.

بخشی از کتاب:

در فضائل زائرین آن حضرت

... چون از منزل بیرون آید 600 ملائکه از شش جهت به مشایعت او آیند.

... هرگاه آفتاب بر او تابد، گناهانش را تمام کند چنان‎که آتش هیزم می‎‎خورد.

هرگاه از شدت گرما یا حرکت عرق کند، پس در مزار کبیر مروی است که به هر عرقی 70 هزار ملک خلق شوند که از برای زوّار آن حضرت استغفار می‎‎نمایند تا روز قیامت.

... چون به نزدیک کربلا رسد چند صنف ملائکه به استقبال او آیند، که از آن جمله 4 هزار ملکند که به یاری آن سرور آمدند در روز عاشورا...