زلزله در دیپلماسی آمریکایی
از روز 28 نوامبر 2010، سران کشورها، تحلیل گران و مردم عادی هر روز در انتظار خبرهای جدیدی از افشاگریهایی هستند که توسط سایت ویکیلیکس از مکاتبات میان وزارت خارجه آمریکا و سفارتخانههایش در سراسر جهان منتشر میشود.
حاشیههای این افشاگری از ششماه پیش که خبر لو رفتن بیش از 260 هزار مکاتبه در رسانهها منتشر شد، آغاز شد و در ابتدا ویکیلیکس آن را تکذیب کرد. با نزدیک شدن به زمان افشاگری، هیلاری کلینتون نیز با مقامات برخی از کشورها صحبت کرد.
در روز اول، انتشار القابی که در این نامهها به سران کشورهای مختلف داده شده بود، باعث جنجال شده بود و رسانههای غربی هم در راستای پروژه «ایرانهراسی»، به بزرگنمایی صحبتهای نسبت داده شده به رهبران خاورمیانه درباره ایران پرداختند. کلینتون در واکنش به اقدام سایت ویکی لیکس اعلام کرده است که این افشاگری نهتنها منافع سیاست خارجی آمریکا را مورد هدف قرار میدهد، بلکه تهدیدی علیه جامعه بینالمللی است.
دادن تحلیلی دقیق درباره این افشاگری، در حال حاضر بهنظر کار بسیار دشواری میآید، زیرا:
در درجه اول، ماهیت گردانندگان سایت مبهم است، در نتیجه تحلیل چرایی اقدام آنها غیرممکن است. ویکی لیکس بهصورت رسمی، هدف خود را دسترسی آزاد مردم به اطلاعات در جامعهای آزاد و دموکراتیک اعلام میکند. از طرفي، برخی دیگر این اقدام را عامدانه یا در راستای رقابتهای داخلی در آمریکا میدانند. با توجه به هزینه بالایی که برای سیستم امنتیتی - اطلاعاتی آمریکا داشته است، عامدانه بودن این کار، محتمل بهنظر نمیرسد.
یکی دیگر از پارامترهایی که در تحلیل این اقدام بسیار مهم است، محتوای افشاگریهاست. بهطور کلی، مطالب منتشر شده تنها مکاتبات دیپلماتیک است. بهعبارت دیگر گزارش مذاکرات سفرا و فرستادههای سیاسی آمریکا از ملاقاتها و شرایط کشورهای محل مأموریت است، پس در حقیقت «سند» شمرده نمیشود. بیشتر اظهارنظر شخصی افراد است با لحن کاملا غیردیپلماتیک. از طرف دیگر هنوز کل اسناد منتشر نشده است و در نتیجه تحلیل محتوایی آن غیرممکن است. بسیاری از مطالب درج شده در این مکاتبات نیز تاکنون تکذیب شده است.
همزمان با به نتیجه رسیدن مذاکرات برای تشکیل دولت در عراق با همکاری کشورهای همسایه، ویکیلیکس اسناد مربوط به جنگ عراق را منتشر کرد و به این تحلیل دامن زد که افشاگری صورت گرفته بهعنوان یک اهرم فشار در برابر کشورهای مختلف مورداستفاده قرار میگیرد. اینبار هم همین صحبتها شنیده شد ولی بهنظر میرسد که باید بیشتر انتظار کشید و دید که با توجه به زمان هفت ماهه پیشبینی شده برای افشای مکاتبات، به چه نحوی منتشر و چه اسامی و اسنادی توسط دستهای پشت پرده حذف میشوند
